winkelmandje 
menu

Blog 

Is geld het vijfde element?

Een kijk op geld, door Koos Bakker.

Uit de Griekse oudheid kennen we de vier elementen: aarde, water, lucht en vuur. De elementen gedragen zich volgens specifieke eigenschappen die we natuurwetten noemen. "Geld is net als water, het stroomt altijd naar het laagste punt." Deze uitspraak van een Nederlandse bankier zette mij aan het denken. Klopt dat wel? Is geld het vijfde element? Gedraagt geld zich inderdaad naar zijn eigen aard en is het net als de vier elementen onderhevig aan natuurwetmatigheden? Ik denk van niet. Geld is immers mensenwerk. Geld wordt gestuurd. Geld kent een eigenaar of afzender. Geld doet zijn werk, waar en hoe wordt bepaald door mensen.

Koopgeld

Je kunt van geld koopgeld maken. Economische ketens bestaan uit onderling verbonden schakels die waarde scheppen. En door een aankoop doet koopgeld zijn werk in een door u bepaalde economische keten. Het abonnementsgeld voor uw Odin-groententas of het bedrag dat u bij de kassa van een Odin winkel afrekent, doet zijn werk in de Odin coöperatie. Van uw winkel of afhaalpunt via het distributiecentrum van Odin naar de telers en producenten van de producten. Van de koolvelden in Warmenhuizen tot bij de boeren op de flanken van de Etna in Sicilië. U bent de afzender en bepaalt met koopgeld waar het geld zijn weg vindt.

Schenkgeld

Geld doet ook zijn werk voor onderwijs, opleiding, ontwikkeling en hulp. Bijvoorbeeld voor onderwijs en scholing in ontwikkelingslanden via de vele fondsen die nood en achterstand in de wereld lenigen. Geld kan ook worden ingezet voor scholing, onderzoek en ontwikkeling in de biologische sector. Bijvoorbeeld voor de ontwikkeling van zaaizaad en veredeling van gewassen, niet met gentechniek maar met respect voor de wijsheid van Moeder Natuur. Het opleiden en coachen van toekomstige, jonge of oudere ondernemers. Ook het onderzoek naar de voedingskwaliteit van biologische producten is nog een gebied dat om (langdurig) ontwikkelingswerk, onderzoek en opleiding vraagt. Geld dat dit soort ontwikkeling mogelijk maakt, wordt ook wel schenkgeld genoemd.

Leengeld

De derde werking die we geld kunnen meegeven is door het in de vorm van een lening ter beschikking te stellen. Door het te lenen aan mensen, in organisaties, bedrijven of aan ondernemers, geven we mede richting aan de wereld van vandaag en morgen. Het is fenomenaal wat zelfs kleine bedragen, in de vorm van een microkrediet, teweeg kunnen brengen. Een gebaar van vertrouwen in de vorm van een klein leenbedrag kan voor mensen een toekomstbepalende stap betekenen in de richting van een bestaansmogelijkheid en zelfstandigheid. Zo wordt geld gebruikt in zijn eigenschap als leengeld.

Koopgeld, schenkgeld, leengeld. Geld lijkt op de geest in de fles. De meester doet een wens en de geest gehoorzaamt. Het vijfde element staat dus onder onze regie. De werking die wij het geld meegeven is mensenwerk. Zo bepalen wij, ieder naar inzicht en vermogen, de wereld van morgen.